٧ جەمادی یەکەم، ١٤٣٩هـ
قەبارەی نووسین

عیبادەتە قەلبیەكان

دووبەشی سەرەكین:Islamnasi18

ب1: وەلاءْ.. واتە بەدڵ و بەدەم و بەئەوەشی خوا پێیداوی لە خزمەت خوا و پێغەمبەرو موسڵماناندا بیت، ئەو سێ شتەت خۆش بوێ و لێیان نزیك ببیتەوەو پشتیوانیان بیت، زانایان ئەفەرموون:وەلاءْ دوو جۆرە:

جۆری1: وەلائی دیارو ئاشكرا..

جۆری2: وەلائی ناخ و دڵ..

وەلائی ناخ بۆ خوا بریتییە لە: بڕوابوون بەخوا و سەلماندنی هەموو قسەكانی و خۆشهاتن لێیان و عاشقبوون بۆیان..

وەلائی ناخ بۆ پێغەمبەر(ص) بریتییە لە: بڕوا بوون بە پێغەمبەر و سەلماندنی هەموو حەدیسەكانی و خۆشویستنی خۆی و فەرمایشتەكانی لە هەمووكەس و هەموو قسەیەكی ترو چێژبردن لەناوهێنانی و لە فەرموودەكانی..

وەلائی ناخ بۆ موسڵمانان بریتییە لە: خۆشویستنی موسڵمانان و گومانی باش بردن پێیان و سینەسافی لێیان و رێزگرتنیان بە دڵ..

وەلائی دیار و ئاشكرا بۆ خوا بریتییە لە:

1.گوێڕایەڵیكردنی خوا و پێڕەویكردن لە شەریعەتی خوا لە ژیانی ڕۆژانەتدا بست بە بست.."و من يطع الله و الرسول فاولئك مع الذين انعم الله عليهم من النبيين و الصديقين و الشهداء و الصالحين فحسن اولئك رفيقا"

2.عیبادەتكردن بۆ خوا بە ملكەچی و دوور لە "ڕیابازی"و"ناشەرعی".."و ما خلقت الجن و الانس الا! لیعبدون"

3.شەرمكردن لە خوا و نەبەزاندنی سنوورەكان.."ان مما ادرك الناس من كلام النبوة الاولی اذا لم تستح فاصنع ما شئت"

4. سوپاسكردنی لەسەر ئەو هەمووە نیعمەتەی كە ڕژتوویەتی بەسەرتدا بە دڵ و زمان و ئەندامەكانی تری لەش.." و اذ تاذن ربكم لان شكرتم لازیدنكم و لئن كفرتم ان عذابی لشدید"

افادتكم النعما‌ء منی ثلاثة یدی و لسانی و الضمیر المحجبا

5.تەسلیمبوون بە بڕیار و كارەكانی خوا و ئارامگرتن لەسەریان.." و بشر الصابرین الذین اذا اصابتهم مصیبة قالوا انا لله و انا الیه راجعون".

وەلائی ڕووكەش بۆپێغەمبەر بریتییە لە:

1.وەرگرتنی فەرموودەكانی و جێبەجێكردنیان لە عیبادەتەكان و لە كاروبارەكانی ژیانیشدا..

2.ناوهێنانی بەڕێزەوە و سڵاوات دان لەسەری بە بەردەوامی..

3.دەنگ بەرزنەكردنەوە لە لای قەبرەكەیدا و لە مزگەوتەكەیدا..

4.زیندووكرنەوەی سووننەتەكانی بەتایبەتی لە كاتی گەندەڵبوونی خەڵكیدا..

پێغەمبەر[(صلی الله علیە و الە و سلم)] ئەفەرموێت : ( من احیا سنتی فقد احبّنی و من احبّنی كان معی یوم القیامة..) او كما قال صلی الله علیه و اله و سلم..واتە: هەر كەس سوننەتی من زیندوو بكاتەوە ئەوە منی خۆش ئەوێت و هەركەسیش منی خۆش بوێ ئەوە لە قیامەتدا لەگەڵ مندا ئەبێت..یان وەك "گبرانی" ریوایەت ئەكات ، فەرمویەتی: من احیا سنّتی عند فساد امتی فله اجر مئة شهید (1)..هەركەس سوننەتی من لەكاتی گەندەڵبوونی ئوممەتەكەمدا زیندوو بكاتەوە ئەوە پاداشتی سەد شەهیدی هەیە!!

ئیمامی ذهەبی لە "تاریخ الاسلام"ەكەی و "سیر اعلام النبلاء"ەكەیدا ئەڵێت : پێغەمبەر لە "حجة الوداع"دا فەرمووی: ( انّ الشیطان قد یئس ان یعبد بارضكم، و لكنه رضی ان یطاع فیما سوی ذلك مما تحاقرون من اعمالكم ، فاحذروه، ایّها النّاس: انی تركت فیكم ما ان اعتصمتم به لن تضلّوا ابداً، كتاب الله و سنّة نبیّه) (2) واتە : شەیتان بێئومێد بووە لەوەی لە ئەم زەویەی ئێوەدا بپەرسترێت، بەڵام بەوە لێتان رازی ئەبێت كەلەو كارانەدا بەگوێی بكەن كە لای خۆتان هیچە ، بۆیە زۆر بەحەزەر بن لێی،خەڵكینە شتێكم بۆ جێهێشتووون دوای خۆم ئەگەر دەستی پێوە بگرن هەرگیز سەرگەردان نابن، كتێبەكەی خوا و سووننەتی پێغەمبەرەكەی...ئەوەی پێویستە بوترێت كە سووننەتی پێغەمبەر(ص)بەشێوەیەكی گشتی دوو جۆرە: سوننەتەكانی لە عیبادەتەكاندا وەك: دەستنوێژ ونوێژ و رۆژوو و حەجج و جیهاد و...هتد ، سوننەتەكانی لە هەڵسوكەوتی ژیانیدا وەك : نانخواردن وجلوبەرگ و سەفەركردن و دانیشتن و هەستان و كڕین و فرۆشتن و قسەكردن و..هتد..

وەلائی ڕووكەشیش بۆ موسڵمانان بریتییە لە:

1. ڕێزگرتنیان و سڵاوكردن لێیان و وەڵامدانەوەی پژمەیان و دوعابۆكردنیان و وەڵامدانەوەی بانگهێشتیان..

2-هاوكاریكردنیان و پاراستنیان لە دوژمن وسەرخستنیان.

3.باودانیان بەسەر خۆتدا و بەڕێكردنی كارەكانیان ..

4.بەشداریكردن لە خۆشی و ناخۆشییاندا و خۆشی دەربڕین لە خۆشیدا و خەفەت دەربڕین لە ناخۆشیاندا..

ب2: بەراء..بەرائیش بریتییە لە: خۆشنەویستنی دوژمنانی ئیسلام و دوورگرتن لێیان و رقبوون لە ئەتواریان..

دوژمنانی ئیسلامیش دوو بەشن: كافرو مونافیق... ئەوانیش ئەبنە چوار جۆر :

1-كافری موحاریب: ئەوانەن كە شەڕ ئەفرۆشن بە ئیسلام و موسڵمانان و هەوڵی لە رەگوریشە دەرهێنانیان ئەدەن..

2-كافری موسالیم یان موستەئمەن: ئەو كافرە موحاریبەیە كە بە ئەمان یان ئیزنی دەسەڵاتی ئیسلامی هاتوچۆی ناو دەسەڵاتی ئیسلامی ئەكات ، ئیتر بۆ دانوستان بێت یان بۆ كاسبیكردن بێت یان هەر ئیشێكی تر..

3-كافری موعاهید: ئەو كافرەیە كە وڵاتەكەی ئەو پەیمانی لەگەڵ دەسەڵاتی ئیسلامیدا هەیەو بەپێی ئەو پەیمانە بە ئازادی هاتووچۆی ناو دەسەڵاتی ئیسلامی ئەكات و نە پێویستی بە ئەمان هەیەو نە پێویستی بە زیممەت هەیە..

4-كافری زیممی: ئەو كافرەیە كە رازی بووە لە ناو نیشتمانی ئیسلامیدا بژی بەڵام ئیسلام قەبووڵ ناكات.... كافریش بریتییە لە هەموو ئەو كەسانەی كە ئیسلام وەك دین و بەرنامە قەبوڵ ناكەن... جا ئەگەر ئیسلام و دەسەڵاتی ئیسلامی قەبووڵ نەكردو كەوتە دژایەتی و لەناوبردنی ئەوە كافری موحاریبە و ئەگەر ئیسلامی قەبوڵ نەكرد و دەسەڵاتی ئیسلامی قەبوڵ كرد ئەوە كافری زیممییە و ئەگەر ئیسلامی قەبوڵ نەكردو پەیمانی لەگەڵ دەسەڵاتی ئیسلامیدا قەبوڵ كرد ئەوە كافری موعاهیدە و كافری موسالیم و موستەئمەنیش بریتیە لەوەی كە بە شێوەیەكی كاتی و بۆ كارێكی تایبەت دێتە ناو نیشتمانی ئیسلامیەوە و نە ئیسلام و نە دەسەڵاتی ئیسلامی قەبوڵ نەكردووە و هەموو ئەم حاڵەتانەش بە درێژی لە كتێبە یاساییەكانی ئیسلامدا باسوخواستیان كراوە و كاری ئێمە نییە لێرەدا درێژەی بدەینێ..

بەرائیش وەك وەلائەكە دوو بەشی سەرەكییە: بەرائی ڕووكەش و دیار و بەرائی ناخ و دڵ ، پەلو پۆكانی بۆ سەلیقە و زەینی ڕۆشنی خوێنەر جێدەهێڵین..

 

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(1) ئەم فەرموودەیە بە دوو لەفز هاتووە ، یەكەمیان: لە ئبن عەبباسەوە كە كە بەیهەقی ریوایەتی ئەكات و ئەفەرموێ: (من تمسك بسنتی عند فساد امتی فله اجر مائة شهید) ئەوی تریان : تەبەرانی ریوایەتی ئەكات لە ئەبو هورەیرەوە بە لەفزی (من تمسك بسنتی عند فساد امتی فله اجر شهید)..دكتۆر عبدالمجید زەنەدانی دەربارەی ئەم دوو حەدیسە لە كتێبی "توحید الخالق"دا لە لاپەڕە(277)دا ئەفەرموێ: (حەدیسەكەی ئەبوهورەیرە بۆ كاتی سەرەتاكانی گەندەڵییە كە لەناو ئوممەتی ئیسلامیدا پەیدا ئەبێت ، حەدیسەكەی ئیبن عەبباسیش بۆ كاتێكە كە فیتنە و گەندەڵی پەرە ئەسەنێت و تووند ئەبێت..).ت.و... بەڵام خوا زاناترە ئەو جیاوازیە بۆ شتێكی تر ئەگەڕێتەوە –بەبیروڕای من- ئەویش ئەوەیە هەركەس لەسەر ئاستی خۆی سووننەتەكانی پێغەمبەر"ص" زیندوو بكاتەوە ئەوە پاداشتی یەك شەهیدی دەست ئەكەوێت، بەڵام ئەگەر خۆشی زیندووی بكاتەوە و خەڵكیش فێری ئەوە بكات كە سووننەتەكان زیندوو بكەنەوە ئەوە پاداشتی سەد شەهیدی هەیە و دوو (دەربڕین)یش لە حەدیسەكاندا هاتووە..(احیا سنتی) ...(تمسك بسنتی) كە زیهن بۆ ئەو جیاوازیە ئەڕوات كە باسمان كرد.والله اعلم بالصواب..

(2) سیر اعلام النبلاْ (27/295).بە توێژینەوەی شوعەیب ئەرنەئؤط و كۆمەڵێك زانای تر..

 

لێدوان زیادکە


هاوڕێمان بە لە فەیسبوك



دواین لێدوان

دیزاینکراوە لەلایەن گروپی ٢٤

joomla statistics