٢٩ سەفەر، ١٤٣٩هـ
قەبارەی نووسین

ڕاپۆرتێكی مەیدانی لە مەیدانی تەحریری میصرەوە چۆنیەتی سەركەوتنی ئەو شۆڕشە دەگێڕێتەوە

بە بۆنەی خوێندنەوە چوومە قاهیرە و لەناو ئەو ڕووداوانەدا ماوەی یەك مانگ ژیام و حەزمكرد كە ئەوەی بینیوومە بۆ خوێنەرانی بەڕێزی ڕێنوینی بگێڕمەوە و سەرتا ئەبێ بڵێم: تۆ لەبەردەم گەلی میسردا ڕاوەستاوی، تكایە بەڕێزەوە بوەستە !.

تۆ لەبەردەم گەلی میسردا راوەستاوی، تكایە بەڕێزەوە بوەستە!

 

میصرییەكان چەندها شۆڕشیان هەر لە سەردەمی نوێدا هەڵگیرساندووە ، هیچ كات كەمتر نەبووە لەو شۆڕشەگەورانەی لە سەرانسەری جیهاندا باسدەكرێن لەوانە

) - 1شۆڕشی گەل) بە سەركردایەتی ئەنجومەنی شەرع كە پێكهاتبوو لە زانایانی ئەزهەر لە ساڵی 1220ك -1805 ز دژی والی توركی (خورشید پاشا)و لەسەر تەخت هێنایانە خوارەوەو لەو ڕۆژەوە عومەر مەككی لەو ئەنجومەنەدا ڕایگەیاند كە كۆمەڵانی خەڵك دەبێت حوكم بگرنە دەست و وتی: ئەوانەی پێویستە گوڕایەڵیان بكرێ و ئولولئەمرن بریتین لە زانایان تا پەیوەست بن بە شەریعەتی خواوە تەنانەت بۆیان هەیە خەلیفەش لاببەن ئەگەر زانیان ناعەدالەت و زاڵمە ،بۆیە ئەنجومەنی شەرع بەناوی خەڵكی وڵاتەوە موحەممەد عەلی پاشایان كرد بە والی میصر و سوڵتانی عوسمانیش تەنازولی بۆ كردن و ئەو مافەی پێدان .

-2 هەروەها شۆڕشێكی تری بەسەركردایەتی ئەحمەد عەڕڕابی هەڵگیرساند لە ساڵی (1881ز)دژ بە خدێوی تۆفیق بە ڕێبەری سوپا و ەماوەر و تێیدا ئەحمەد عەڕڕابی ئەو ووتەیەی عومەری كوڕی خەتتابی دووبارە دەكردەوە و دەیوت خوای :پەروەردگار بە ئازادی درووستی كردووین ، نەك بە میرات و بە عەقار ببرێین ، سوێند بە خوا ئێمە ناهێلین ببین بە میرات و بكرێین بە بەندە ،شایەنی باسە ئەم شۆڕشەی گەل زیاتر لە ساڵێكی خایاند تا ئینگلیز هاتوو لە ساڵی 1882ز كپی كردەوە .

- 3شۆڕشێكی تری میصرییەكان لە ساڵی 1919ز بە سەركردایەتی سەعد زەغلول پاشا تەقیەوە كە دەرچووی ئەزهەری شەریف و قوتابیەكی جەمالەدینی ئەفغانی بوو، ئەم شۆڕشەیان دژی داگیركاری ئینگلیزی بوو كە زیاتر لە 2 ساڵی خایاند، ئەو كات ئەزهەر شوێنی دەرچوونی شۆڕشەكەو قەڵای شۆڕشگێڕان بوو تا ئەو كاتەی ئیمپریالیزمی ئینگلیزی چواردەوری گرت و زۆر بە خراپی هەڵیكوتایە سەریان وەك ئەو كاتەی لێهات كە پۆناپارت لە كاتی داگیر كاری فەرەنسا شۆڕشی میصری لە قاهرە بەرەو دۆخێكی وێرانكار برد ئەمەش لە ساڵی 1798 ز دا بوو .

-4 چوارەمین شۆڕشی میصر لە سەردەمی نوێدا لە ساڵی 1952ز بوو بە سەركردایەتی ئەفسەررانی ئازاد (چباگ الاحرار) و سوپای میصری كە لە پشتیشیانەوە گەل پشتگیری لێكردن دژی گەندەڵی و ئەو ستەمە كۆمەڵایەتییەی كە دەكرا و هەموو سەروەت و سامانی خۆیان بۆ مەرامی تاكە كەسی خۆیان بەكار دەهێنا.

- 5 شۆڕشی پێنجەم لە 25/ 2/2011 بەرامبەر 21/صفر/1432 شۆڕشی گەنجان بوو، گەنجان بەڕووی دەسەڵاتدا ڕاپەڕین و بەوخوێنەگەرمەیانەوە پێشی باوك وباپیرانیان و خزم و كەسوكاریان كەوتن و كارێكی وایان كرد كە هەموو چین و توێژەكانی تریش ڕاكێشنە ناو مەیدانی ئازادی بە ماڵو منداڵیانەوە بەشێوەیەك وای لێهات كە هەموو كووچەو كۆڵانێكی ئەو شارە گەورەی گرتبووە.

ئەم ڕاپەڕینە گۆڕانێكی وای دروست كرد كە كاریگەری بخاتە سەر هەموو ئاستەكان، كاریگەری لەسەرگەلی میصری و لەسەر ئاستی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و جیهانیش دروستكرد..

ئەوەتا ئێمەش دەمانەوێت لەم سەفەرەماندا بۆ میصر ڕاپۆرتێك بۆ ئێوەی خۆشەویست بگێڕینەوە و تەواوی ووردەكارییەكانی ئەو شۆڕشەو كاریگەرییەكان ڕوون بكەینەوە (ان شا‌ء الله ).

سەرەتا من بە مەبەستی تەواوكردنی خوێندن لە زانكۆی قاهیرە چوومە ئەو وڵاتە، بەڵام بەهۆی ئەوەی ڕاژەی كاری ئیداریم لەسەر وەزارەتی خوێندنی باڵایە دەبێت دوو ساڵی ڕاژە تەواو بكەم ئەو كات دەتوانم بخوێنم تاوەكو خوێندنەكەم بە خزمەت بۆ هەژمار بكرێت ، لەبەر ئەم هۆیە بوو من لە خوێندن دوا كەوتم تا لە مانگی دوودا توانیم مۆڵەت وەربگرم پاش ئەوەی ڤیزای دیراسیم لە قونصلگەری میصر لە هەولێر وەرگرت ویستم خۆم ئامادە بكەم بۆ ڕۆیشتن بۆ ئەوی بەڵام ئەوەندەمزانی دوای شۆڕشەكەی تونس هەندێك دیادەی هاوشێوە لە میصر سەری هەڵدا تا حاڵ گەیشتە ئەو حاڵەی وەك گەنجەكەی تونس چەندان گەنج لە میصر خۆیان سوتاند، ڕاستییەكەی منیش هەر وەك خەڵك بیرم دەكردەوە لەوەی كە دەیانووت لە هەموو هەورێك باران نابارێت ، بۆیە زۆر گوێم نەدایە بابەتەكەو خەریكی خۆ كۆكردنەوەبووم بۆ سەفەر بەڵام كە بینیم خۆپیشاندانەكان لە زیادبووندان و تەشەنە دەكەن ، من لێرە هەڵوێسەیەكم كرد لە سەفەر كردن بۆیە پەیوەنیم كرد بە چەند برادەرێكم كە ئەوان لەوێ بوون و خەریكی دیراسە بوون وەڵامەكانیان ئەوەبوو تا زووتر بچم باشترەو ئەو خۆپیشاندانانە شتێكی وا نین ،ئەمە منی زیاتر سوور كرد لە سەفەركردن بەڵام زۆرێك لە هاوڕێ و خزموكەسوكارم لە گەڵ بۆچوونی سەفەركردنم نەبوون لەبەر ئەوەی دەنگووباس خەریك بوو لەسەر هەلومەرجی مصر گەورەتر دەبوو ، بەهەرحاڵ شۆڕشەكە 25/2 ڕا گەیەندرا من 28/2 گەیشتمە قاهیرە .

لەگەڵ گەیشتنم بۆ ئەوێ لە فڕۆكەخانە زۆر ئەزیەتیانداین بە چاوەڕوانیكردن و ڕاوەستان و تەحقیقاتكردن ،لەبەر ئەوەی عێراق شیعەی زۆرە و میصریش پەیوەندی لەگەڵ شیعەو ئێران نایەتەوەیەك ئەمەش بووە هۆی دەردەسەری بۆ ئێمە هەر چۆنێك بێت پاش تێپەڕبوونی 3 كاتژمێر ڕزگارمان بوو، هاتینە دەرەوەو گەیشتین بە برادەرێكی لیبی پرسیارێكی لێكردین پاش هەندێك گفوگۆكردن ، باسی تازەترین وەزعی شۆڕشی تونسی كرد بۆمان كە بۆتە هۆی ماڵكاولی خەڵكی و ئەمن و ئەمان لە زۆربەی شوێنەكان نەماوەو زۆر گلەیی لە خۆپیشاندان دەكرد و پێی حەرام بوو!

بەهەر حاڵ لەگەڵ ئەو برایەی كە بۆ پێشوازیمان هاتبوو بۆ فرۆكەخانە بەڕێكەوتین و بینیم خەڵكێكی زۆر گروپ گروپ كۆدەبنەوە و لەسەر جادەكان پۆلیسیش زۆرێك لە جادەكانیان تەنیبوو لە بەر ئەوە ئێمە لە تەكسیەكە دابەزین و پاشتر بە میترۆ ڕۆیشتین كە گەیشتینە وێستگەی موبارەك، میترۆكە نەوەستا لەبەر ئەوەی ببوو بە هەرا ،ئەوەندەمزانی دەستین كرد بە ڕشتنی گازی فرمێسكڕێژو هەموو هۆڵەكان و ناو میترۆكەش پڕ بوو لە گاز، مەشهەدێكی زۆر سامناك بوو، تەواو تەنگەنەفەس بووین، من وام هەست ئەكرد كە بە زۆر ئاو لە چاوەكانم دەردێنن،خەڵكەكە هەموو كەوتنە كۆكە كۆك، بە كورتی بزیسكی ڕاپەڕینەكە گەیشتبووە ئەو ناوە،من تا ئەو كاتەش نەمدەزانی گازی فرمێسكڕێژ ئەوەندە بەئازارە ،پاش ئەوەی گەیشتینە شوقەكەمان و پشوویەكمان دا، هەر زوو بەیانییەكەی ویستمان بەڕێبكەوین بۆ زانكۆی قاهیرە سەیر دەكەین بەرپرسان حوكومی دەوامی زانكۆیان ڕاگرتووە تا خوێندكاران كۆنەبنەوە بۆ خۆپیشاندان ، گەڕاینەوە ئەوەی بیرمان لێنەدەكردەوە ئەوەبوو كە ئەم خۆپیشاندانانە پەرە بستێنیت، چونكە بەڕاستی داوودەزگای ئەمنی ئەو ووڵاتە زۆر داپڵۆسێنەر بوو ،بە شێوەیەك ئەوەی حسابیان بۆ نەدەكرد كەرامەتی خەڵكی بوو، بە ئاشكراو لەسەر جادەكان كە من بەچاوی خۆم هەندێكیم لە فرۆكەخانەو لە رێگەدا ئەمبینی چۆن گوێ بە كەرامەتی خەڵكی نادەن ، بەڵام دواتر ئەوەی بۆم دەركەوت كە ئەم كارانەی پۆلیس هۆكارێكی گەورە بوو بۆ پەرەسەندن و سەرگرتنی شۆڕشەكە، ان شا‌و الله لە دواتر باسی زۆربەی هۆكارەكان دەكەین .

كار گەیشتە ئەوەی ڕاپەڕینەكە ئەوەندە هەڵكشا،حكومەت هات تەنازولی بۆ خەڵك كرد،حوسنی موبارەك یەك دووجار هاتە سەر تەلەفیزیۆن داوای چاكسازی كرد، بەڵام ئەمە گەنجانی تووندتر كرد لە هەڵوێستەكانیان ، لەبەر ئەوەی ئەوان -وەك هەندێكیان بۆیان باس كردم- كارەكەیان گەیاندبووە ئەوەی كە یان دەبێت حكومەت واز بهێنێت یاخود ئەوگەنجانە هەموو ئەبێ لەناو ببرێن! ئەمە چۆن وای لێهات ؟ چونكە ئەوانەی لەوێدا كۆبووبوونەوە ئەوەیان چاك دەزانی ئەم ڕاپەڕینە گەیشتووتە خاڵی نەگەڕانەوە"نقگە اللاعودە"،قەناعەتێك دروست بووبوو كە ئەو خۆپیشاندەرانە ئەگەر بشگەڕێنەوە بۆ ماڵەكانی خۆشیان چارەنوسیان نادیار دەبێت، بۆیە بەڕاستی باشترین كارێك كە كردیان ئەوەبوو شوێنێكی ستراتیژیان بۆ شۆڕشەكە دیاری كردبوو، لەوانەیە خوێنەری بەڕێز بپرسێت ئەمە چۆن؟

من كە چوومە مەیدانی تەحریر سەیرم كرد هەرچی گەشتیارو خەڵكی بیانیە لەو ناوە كۆبوونەتەوە لەبەر ئەوەی شوێنی گەشتیارییەو مۆزخانەی میصریش هەر لەو شوێنەیە، ئەمەش هۆكارێك بوو بۆ ئەوەی كە حكومەت نەتوانێت ڕەشتبگیری بكات بەدیار چاوی ئەو هەموو بیانیەوە و دڕندانە بكەوێتە سەركووتكردنی خەڵكە ڕاپەڕیووەكە.

 

نیگایەك بۆ شۆڕشی 25ی یەنایەر

 

ئەم شۆڕشە شۆرشێكی جەماوەری بوو، بەشێوەیەكی ئاشتییانە لە ڕۆژی سێشەممە لە 25ی یەنایەری 2011 بەرامبەر بە 21ی صەفەری 1432كۆچی دەستی پێكرد، ئەو ڕۆژە لەلایەن هەموو لایەنە ئۆپۆزسیۆنەكان و هێزەسەربەخۆكانەوە دیاری كرابوو، لە نێوانیاندا بزووتنەوەی كفایە و گەنجانی ئیخوان موسلیمین و بزوتنەوەی گەنجانی 6 ئیبریل و هەموو ئەو گروپە ئەلیكترۆنیانەی كە لە ڕێگەی فەیسبووكەوە گروپیان دروست كردبوو كە دیارترینیان و گەورە ترینیان گروپی (كلنا خالد سعید)، دەستپێكردنی خۆپیشاندانەكە هاوكات بوو لەگەڵ رۆژی جەژنی پۆلیس لە میصر ،ئەمەش دژی ئەو بارە نالەبارەی كە میصر پێیدا تێدەپەڕی چ لە ڕووی بژێوی وچ لەڕووی سیاسی و ئابورییەوە،و هەمووانیش هۆكارەكەیان بە حوسنی موبارەك دەزانی.ئەمڕۆ هەموومان میصرین

 

ناوەكانی ئەم شۆڕشە

 

خەڵكی میصرو چاودێران لە وڵاتانی عەرەبیدا چەندین ناویان ناوە لە ئەم شۆڕش و خۆپیشاندانانە، دیارترین ناوەكانی ئەم شۆڕشە كە پێی ناسرابوو (شۆڕشی 25ی یەنایەر)،(شۆڕشی تووڕەیی) هەندێكجار ناودەبرا بە(شۆڕشی گەنجان) ، یان (شۆڕشی سپی) هەندێك لە ڕۆژنامەو ڕاگەیاندنەكان ناویان نابوو (شۆڕشی 18 رۆژە).

 

 

 

هۆكارە ناڕاستەوخۆكانی ئەم شۆڕشە

 

-1 یاسای باری نائاسایی (قانون الطواری‌ء)

بڵاوبوونەوەی پۆلیسی دژە ئاژاوە كە شێوەیەكی سەربازییان هەبوو كە لەژێر ئاراستەی ئاسایشی گشتیدا بوون و لە ماوەی شۆڕشەكەی 25ی یەنایەردا بەردەوام لەسەر جادە بوون.

سیستەمی حوكم لە میصردا كۆمارییە و لە ژێر بەندی یاسای باری نائاساییدایە ، یاسای ژمارە (162ی ساڵی 1957) بە هەمواركراوی لە ساڵی 1967دا، بە گوێرەی ئەم یاسایە هەموو دەسەڵاتەكانی پۆلیس فراوان كراون بەشێوەیەك هەموو مافە دەستورییەكانی تری هەڵواسیوە، بەوهۆیەوە چاودێریكردنی تووندی سەپاندووە بەسەر هەموو شتێكدا، ئەم یاسایە هەموو چالاكیەكی سیاسی بە تەواوی مانا كورتكردووەتەوە كە هەموو چلاكی و خۆپیشاندانێك پێویستە لە رێگەی حكومەتەوە بێت و ئەو ڕێگە بدات و سنوورەكەی دیاری بكات! بۆ نمونە: رێكخستنی خۆپیشاندان، رێكخستنێكی سیاسی ،كۆكردنەوەی هەر تەبەروعاتێكی ماددی، كە پێویستە لەلایەن حكومەتەوە تۆمار كرابێت ، بەهۆی ئەم یاسایەوە زیاتر لە 17،000 كەس زیندانی كرابوون!! هەروەها ژمارەی زیندانیە سیاسییەكان گەیشتبووە زیاتر لە 30،000، هەر بە گوێرەی ئەم یاسایە حكومەت بۆی هەبوو هەموو كەسێك دەستگیر بكات بۆ هەرماوەیەك كە خۆی بیەوێت لە زینداندا بیهێلێتەوە تەنانەت بەبێ هیچ هۆكارێكی رۆشن ،هەر بەگوێرەی ئەم یاسایە هیچ كەسێك بۆی نیە بەرگری بكات لە خۆی و حكومەت چەند بیەوێت دەیهێلێتەوە لەزینداندا بەبێ دادگاییكردن ، حكومەت بەردەوام هەوڵی پارێزگاریكردنی لەم یاسایە دەداو گرنگی تەواوی پێدەدا بە ناوی ئەوەی هەلومەرجەكان ناسكن وئەبێت ئاسایشی نیشتمانی بپارێزرێ! هەروەها بانگەشەی ئەوەی دەكرد كە بەبێ یاسای باری نائاسایی گروپەكانی ئۆپۆزسیۆن وەك ئیخوان مسلیمین دەگەنە دەسەڵات لە میصردا! بۆیە بەردەوام دەستدەگیرا بەسەر دامەزراوەو دەزگاكانی ئیخوان مسلیمیندا و بەندكردنی زۆربەی زۆری سەركردەكانیان كە دیارە ئەمەشی بەبێ بوونی ئەم یاسایە بۆ نەدەچووە سەر ، ئەمە بێجگە لەوەی كە هیچ كاتێك دەزگا قەزاییەكان سەربەخۆیی خۆیان بەتەواوی لەدەست دابوو، لە هەمانكاتتدا بانگەشەی دیموكراتیان دەكردو حزبەكەشیان بەناوی دیموكراتیەوە ناو نابوو، بانگەشەی ئەوەیاند ئەكرد كە هەمووكەسێك بۆی هەیە خۆی كاندید بكات بۆ هەر پۆستێك كە بیەوێت ئەمەش هەمووی لە رێگەی سندوقەكانی دەنگدانەوە دەبێت بۆ ئەوەی لەو رێگەیەوە بتوانێت خزمەت بە نیشتمانەكەی بكات، بەڵام چ جۆرە هەڵبژاردنێك؟ هەڵبژاردنێك لە ژێر بەندەكانی ئەم یاسایەدا بەڕێوە بچێت!!.

-2مامەڵە كردنی پۆلیس بە شێوازی توندوتیژ

یەكێكی تر لە هۆكارە سەرەكییە ناڕاستەوخۆكانی ئەم شۆڕشە ئەوەبوو هاوڵاتی میصری بە حوكمی یاسای باری نائاسایی لە ژێر زوڵم وستەمی پۆلیس بەردەوام دەیانناڵاند، هەموو جۆرێك لە گرتن و راپێچكردن و كوشتن و شتی تریش ئەكرا كە بە تەواوی مانا لە هەموو جۆرە مافێكی ئینسانی چووبووە دەرەوە، هەروەك چۆن لای خۆمان دەوترا دیوار گوێی هەیە ئاگاداربە! لە ڕاستیدا ئەوەی جەماوەر لەوی باسیان دەكرد كە لەسەر دەستی پۆلیس كراوە زۆر نامرۆڤانە بووە، بە ڕادەیەك پۆلیس و ئاسایشی نیشتمانی هەموو شتێك بوون لە ناو شارەكاندا لە ناو هەموو داوودەزگاكانی حكومەتدا، بیانویستایە گێچەڵ بەهەر كەس بكەن دەیان كرد لە كەس سڵیان نەدەكردەوە، بە دیارچاوی خەڵكەوە تێیان دەكەوتن جا لە زانكۆ بوایە یان لە نەخۆشخانە بووایە، لە بازاردا بوایە یان لەمزگەتەكاندا بووایە، گرنگ نەبوو بەلایانەوە چونكە ئەوانە پیان دەوترا (ئەمنی دەولە)، بۆكەس نەبوو پرسیاریان لێبكات ، تەنانەت گوێم لە وانەیەكی شێخ موحەممەد حەسسان بوو باسی هەڵوێستێكی خۆی كرد كە بۆی نەبوو لە شاری منصورە لە مزگەوتەكەی خۆی دەربچێت بۆ هیچ شوێنێك ،دەبوو ڕاپۆرتیكی تەواو لەسەر كارەكەی بداتە (ئەمنی دەولە) جا ئەوكات موافقە دەكرا بچێت یان نا! ئەوە شتێكە لەسەر ئارەزووی ئەوان ڕائەوەستاو، شێخ موحەممەد حەسسان دەڵێت: ڕۆژێك وەزیرێك تەلەفونی بۆ كردین كە بچمە فڵان مزگەوت وانەیەك پێشكەش بكەم، ووتی: منیش وتم :بەسەر چاو، بەڵام ئەگەر بكرێت بتوانن ئیجازە لە (ئەمنی دەولە) وەربگرن، من پێمخۆشە، ئەڵی: وەزیر پێی سەیر بوو وتی: من خۆم وەزیرم ئەوە دەڵێی چی؟ من دەڵێم وەرە تۆ ئەڵێیت: ئیزن لە ئەمنی دەولە وەربگرم؟! منیش پێموت: بەڵی، ئەزانم جەنابتان وەزیرن، بەڵام دەبێت ئێمە ئەوە بكەین ئەو جا دێین، ئەویش وتی: زۆرباشە بەسەر چاو، بەهەر حاڵ دوایی تەلەفونیان كردەوە كە داوای لێبورودنیان لە وەزیر كردووە كە ناكرێت ئەو كارە بكرێت، تۆش لە شوێنی خۆت دابنیشەو نابێ بۆ هیچ شوێنێك بڕۆیت، بەڵی ئەوە هەڵوێستی(ئەمنی دەولە)و پۆلیس بوو لە وەزیرێك،ئەم هێزانەی ئاسایش بە جۆرەها شێوازی دڕندانە كەوتبوونە گیانی گەلی میصر كە ئەمە شتێكی شاراوە نەبوو بەڵكو زۆرجار ئەشكەنجەدانەكان وێنەدەگیران تا ببێتە هۆی چاوترساندنی خەڵكی .

-3سەرۆكایەتی حوسنی موبارەك

حوكمكردنی سەرۆكی میصری حوسنی موبارەك لە ساڵی 1981زایینییەوە كە میسری كردبوویە مۆڵگەیەكی سەرەكی بۆ پاراستنی بەرژەوەندییەكانی ئیسرائیل و پشتگوێخستنی هەموو ئەو ڕەخنانەی لە لایەن جیهانی ئیسلامی و رێكخراو و دەزگاكانی ڕاگەیاندنەوە باسدەكران، پشتئەستوور بە ڕۆژئاواو ئیسرائیل، هەربۆیە حكومەتی ئەمریكی ساڵانە پارەیەكی بێشوماری دەدا بە میسر یان ڕاستتر بڵێین بە حوسنی موبارەك و مناڵەكانی،لە هەمان كاتدا حوسنی موبارەك ڕۆڵێكی كاریگەری هەبوو بۆ سەركوتكردنی ئیسلامییەكان ،لە بەرامبەردا ئەمریكاش خۆی لەو هەموو پێشێلكاریانەی مافی مرۆڤ بێدەنگ دەكرد ،تەنانەت هیچ رۆژنامەیەكی ئەمریكی بە درێژایی ئەو هەمووە ساڵە باسی لەو حاڵەتە نەخوازراوە كۆمەڵایەتی و سیاسیەی میصر نەكرد ،هەروەها لە سەردەمی موبارەكدا باری ئابووری تەواو بەرەو داتەپین چووبوو لەگەڵ دابەزینی ئاستی پەروەدە ،زیادبوونی بەتاڵە و بێكارو و تەشەنەسەندنی تاوان و تەعەددا كردن لە ووڵاتدا ساڵ بۆ ساڵ پەرەیان دەسەند.

-4 گەندەڵی و خراپی دۆخی ئابوری و كۆمەڵایەتی و سیاسی ئەمەش مانشێتێك بوو بەدەست خۆپیشاندەرانەوە

ئەمە شتێك بوو هەموو كەسێك تەنها بە داخڵبوونی بۆ ناو میصر هەستی پێدەكرد، بەڵام كاتێك كە لە ڕەوشەكە وورد دەبوویتەوە سەیر دەكەیت گەندەڵییەكە زۆر لەوە گەرورەترە كە تۆ بینیوتە یان بیستووتە ،ئێمە لەبەر ئەوەی بۆ شوقە دەگەڕاین و پرسیاری شێوازی شوقەكانمان كرد بوو كەسێك كە خاوەنی شوقەكەی ئێمە بوو باسی ئەو فەوزایەی خانووبەرەی بۆ كردین كە سەیرت دەكرد هیچ مەرجێكی بیناسازی ودڵنیاییەكیان تێدا نەبوو، تەنانەت لە ساكارترین ڕووداو و پێشهاتتدا دەبێت چاوەڕی ئەوە بكرێت كە زۆرترین قوربانی لێبكەوێتەوە، هۆیەكەشی دیار بوو ئەویش بەرەڵاییەكی تەواو بوو لەسەر درووستكردنی بینا و بەكارهێنانی خاوەنەكەی بۆ هەر شتێك بیەوێت ئەگەر حكومەتیش هەندێك ڕۆتینیاتی قانونی هەبووایە هەمووی بە پارە چارەسەردەكرا ، "سبحان الله" هەر كە لە فڕۆكەخانە دابەزین دەگەیشتینە هەر شوێنێك كارمەند بوویایە یان پۆلیس داوای پارەیان دەكرد ، بەهەرحاڵ زۆربەی كارەكان بەو شێوە گەندەڵییە بەڕێدەكران ،ئەم گەندەڵیانەش هۆكارەكانی ڕوون بوون ئەویش بریتی بوون لە هەژاری و دەستكورتی.. چونكە بەپی ڕاپۆرتی سەلمێندراوی ساڵی 2010 لە 40% خەڵكی میصر لە ژێر هێڵی هەژارییەوە بوون! كە ڕۆژانەیان نزیكی 2 دۆلار ئەكات بۆ هەر تاكێكی میصری!!.بەراستی میصریەكان گەورەترین گەلن شایستەی وەرگرتنی خەڵاتی نۆبڵی ئاشتی بن

-5 زیاد بوونی ژمارەی دانیشتووان و زۆربوونی هەژاری لەگەڵیدا

میصر دووەم وڵاتی گەورەیە لە ڕووی دانیشتوانەوە لە ئەفریقادا پاش نێجیریا، گەورەترین دەوڵەتیشە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا ،بەپێی ڕاپۆرتی ساڵی 2007 ژمارەی دانیشتوانەكەی 78،733،641 كەسە وە ڕاپۆرتی تریش هەیە دەڵێت زیاترە لە 81،713،517 كە لە ساڵی 2008 كراوە هەروەها سەرژمێری زیادبوونی دانیشتوان لە میصر پێوراوە بەوەی لە هەر 23 چركەدا منداڵێك زیاد دەبێت واتە لە هەر ساڵێكدا یەك ملیۆن ونیو زیاد دەكات ،زۆربەی خەڵكەكەشی لەسەر ڕووی نیل دەژین كە ڕووبەرەكەی نزیكەی 40000 كیلۆمەترچوارگۆشەیە چونكە لە میصردا تەنها ئەو زەویانە بەكەڵك دێن بۆ كشتوكاڵ ، زیادبوونی ژمارەی دانیشتوان و نەبوونی بەرنامەیەك بۆ جوانبەڕێوەبردنی وڵات ئەمەش سەری بۆ ئەوە كێشا كە گەنجانێكی زۆری خاوەن بڕوانامە لە زانكۆكان دەربچن و هیچ پیشەیەكیان نەبێت و ئەمەش هۆكارێك بوو بۆ ئەوەی رووبكەنە ئۆپوزسیۆنی وڵات و داوای بەدیل بكەن كە بەوشێوەیەش دەركەوت گەنجان بڕبڕەی شۆڕشەكە بوون، بێجگە لەوەی كە زانیاری باشیان هەبوو بۆ پەیوەندیكردن بەیەكەوە لە رێگەی ئینتەرنێتەوە بۆ رێكخستنی شۆڕشەكە و بەردەوامبوونی دوای ئەوەی ڕژێمەكەی حوسنی موبارەك هەستان بە نەهێشتنی هێڵەكانی پەیوەنی بە هیوای ئەوەی پەیوەندیكردن چ بە تەلەفون چ بە ئینتەرنێت كاریگەری هەبێت بۆ كەمكردنەوەی خۆپیشاندانەكان، بەڵام پێچەوانەوە بوویەوە و بوویە هۆكارێك بۆ زیاتر هەڵنانی ئەو خەڵكە كە زیاتر ڕوو لە مەیدانی تەحریر بكەن تا بە چاوی خۆیان ڕووداوەكان ببینن ئەمانەش هاوكات بوون لەگەڵ ئەوەی كە رێژەی هەژاری بەرز بۆیەوە بۆ 80% لەناو خەڵكدا كە لە 40% یان تەواو لە ژێر هێڵی هەژارییەوە دەژیان بۆیە لە ناویاندا چینی مامناوەند بوونی نەبوو هەر ئەو دوو چینە هەبوو یەكێكیان هەژاران بوون كە لە 80% بوو لە 20% ی تر دەستی بەسەر هەموو شتێكی ئەو ووڵاتەدا گرتبوو كە بە هۆی ئەو سەروەت و سامانەشیانەوە دەستیان بەسەر هەموو شتێكی ئەو لە 80% یەشدا گرتبوو، بەڵی ئەوە ئەو سیستەمە سەرمایەدارییە بوو كە دەستی بەسەر هەموو داموو دەزگا حكومیەكانیشدا گرتبوو .

 

-6 ناردنی گازی سروشتی میصر بۆ ئیسرائیل :

لە ساڵی 2004 وە میصر چوار بەڵێننامەی لەگەڵ ئیسرائیلدا ئیمزا كرد بۆ ناردنی گازی سروشتی بۆ ئیسرائیل بە نرخێك كە زۆر لە نرخی بازاڕ هەرزانتر بوو، ئەو بەڵێننامانەش تا ساڵی 2030 بەردەوام دەبێت ، ئەم عەقدانەش بوونە هۆی زیاتر گرژبوونی باری سیاسی لە میصردا، چونكە ئەو كەسانەی لەم بوارەدا كاریان كردووە ئەوە ڕا دەگەیەنن دەبێت شتێك كاتێك بنێردرێتە دەرەوە كە ئەو شتە لە خۆیان زیاد بێت نەك وەك میصر خۆی پێویستی بەو گازە هەیە، كەچی لە هەمانكاتدا بۆ كوێشی دەنێرێت؟ بۆ ئیسرائیل! ئەمانە هەموو ئەوەی بە ئاشكرا پیشانی خەڵكی دەدا كە ئەم حكومەتە سامانی ئەو ووڵاتەی بەلاوە گرنگ نیە لە پێناو ئیسرائیلێكی هێمندا، جگە لەوەی كە هیچ شەفافیەتێكیش نەبوو لەو گرێبەستانەدا وەك داهات و وەك خەرجیش!كەس نەیئەزانی چۆن دەڕوات و چۆن دەفرۆشرێت و پارەكەی چی لێدێت، هەموو ئەم كارانەش تەنها لە رێگەی بنەماڵە و دارودەستەی حوسنی موبارەكەوە بەڕێوە دەبرا كە چەندەها كۆمپانیای زەبەلاحیان دروست كردبوو بۆ لوشدانی سەروەت و سامانی ئەو وڵاتە، ئەم كارانەش بەشێوەیەكی زۆر سەمەرە ڕوویاندەدا، یەكێك لەوكەسانە كە بەرپرسی دەزگای هەواڵگیری میصری بوو دوایی بووە بەرپرسی فرۆشتنی گاز تەنها بەوەی كۆشكێكی لە سینا پێشكەش بە حوسنی موبارەك كردبوو وەك دیاریەك، ئەویش لە بەرامبەردا چی بویستایە بۆی دەكرد، ئەم خاوەن كۆمپانیایەش هەستاوە بە ناردنی ئەو گازە بۆ كۆمپانیای كارەبا لە ئیسرائیل ، لەو سەرو بەندەدا دادگای میصری داوای كرد كە چاو بخشێندرێتەوە بەنرخی ئەو گازەدا كە ڕەوانە دەكرێت بۆ ئیسرائیل كە بۆ هەرمەترێك 2،5 دۆلار بوو لە جیاتی ئەوەی كە 10 دۆلار بێت كە ئەوە نرخی جیهانییەتی، ئەمەش هەمووی لە دوتوێی ئەو ئاشتینامەیەدا دێت كە لە ساڵی 1979 لە نێوان میسر و ئیسرائیلدا ڕوویدا، ئەنوەر سادات و ئیسرائیل لەسەری پێكهاتبوون، بەڵام حكومەت وەڵامی بڕیارەكەی دادگای نەدایەوە، ئەمەش یەكێكە لەو هۆكارە سەرەكیانەی كە زیارتر هەژاری گەلی میصری لێدەكەوتەوە .

 

هۆكارە ڕاستەوخۆكان

 

-1هەڵبژاردنەكانی ئەنجومەنی گەل

هەڵبژاردنەكانی ئەنجومەنی گەل پێش دوومانگ لە خۆپیشاندانەكان كرا كە حزبی دەسەڵاتدار لە 97% كورسییەكانی ئەنجومەنەكەی بەدەستهێنا، واتە ئەنجومەنەكە هیچ ئۆپۆزسۆنێكی تێنەكەوت كە شایەنی باسكردن بێت ،ئەمەش بووە هۆی ئەوەی كە خەلًكيكی زۆر تووشی پیشخواردنەوە بوون و بەتەواوەتی ئەو هەڵبژاردنە بە ساختە لە لایەن هەموولایەكەوە وەصف دەكرا لەگەڵ ئەوەی ئەمە كارێكی تەواو پێچەوانەی واقعی حاڵی شەقامی میصری و لە دەستدانی متمانەی قەزاو دادگاكان بوو، كە حیزبی دەسەڵاتدار چووبوە نێو هەموو جومگەكانیەوە هەر بەو رێگە بە ناو یاساییەوە رێگریان كرد لە ئیخوان مسلیمین لە بەشداریكردنیان لە هەڵبژاردنەكان كێشەكە ئەوەبوو ئەمانە هەموویان ڕێگەی یاساییان بۆ ئەدۆزییەوە!.

-2 كوژارنی خالد محمد سعید

خالد محمد سعید كە هاوڵاتییەكی میصریە، پاش ئەوەی لە ڕۆژی 6ی یونیوی 2010 لە ئەسكەندرەیەدا لە سەردەستی دووان لە هەواڵگرەكانی پۆلیسدا ئەشكەنجەیەكی زۆر ئەكرێت و گیانی لەدەست ئەدات، كەچی دوای لێكۆڵینەوەش لە دۆسیەكەی دادگا هیچ حوكمێكی دەرنەكرد بۆ بكوژانی ئەو گەنجە، ئەمە بوویە هۆی نانەنەوەی هەڵایەكی گەورە لە ناو خەڵكدا كە پێشەكییەك بوو بۆ هەڵگیرساندنی ئەم شۆڕشە .

-3 كوژرانی سەید بیلال

دوای ئەوەی لە 6/2/2011 هاوڵاتی میصری سەید بیلال پاش تەقینەوەكەی ئەسكەندەرییە دەستگیری دەكەن بە بێ بوونی هیچ بەڵگەیەك ئەوەندە ئەشكەنجەی دەدەن تا گیانی لە دەست ئەدات، ئەمەش لە پاش ئەوەی ئەو گەنجە لە ماڵەوە ڕاپێچدەكەن و پاش رۆژێك لاشەكەی دەگەڕێنەوە بۆ ماڵەوەیان ،ئەم گەنجە تەمەنی 30 ساڵ بوو خاوەنی منداڵێكە كە تەمەنی ساڵێك و دوومانگە ئەم كارەش وای لە ئۆپۆزسۆن و سەلەفیەكان بەتایبەتی كرد كە بێنە سەرجادەو لە دوای نوێژی هەینی رۆژی 21ی یەنایەر خۆپیشاندانیان ئەنجامدا و داوای دادگایكردنی بكوژانی سەید بیلال و دەستلەكار كێشانەوەی وەزیری ناوخۆ (حبیب العدلی) و لابردنی یاسای باری نائاساییان بكەن.

-4سەركەوتنی شۆڕشی گەلی تونسی:

شۆڕشی تونسی كە لە 18ی دیسەمبەری ساڵی 2010 هەڵگیرسا واتە پێش 38 رۆژ لە هەڵگیرسانی شۆڕشی توڕەیی میصری كە ئەمانیش وەك ناڕەزاییەك لە ئەو دۆخە نالەبارەی لە ڕووی كۆمەڵایەتی و سیاسی و ئابورییەوە تووشی هاتووبوون، وەك پشتگیریكردنێك بۆ (محمد البوعزیزی) كە ئاگری لە خۆی بەردا، ئەم شۆڕشەش لەماوەی كەمتر لە مانگێك توانیان چۆك بە (زین العابدین بن عەلی) سەرۆكی ووڵات دابدەن كە بۆ ماوەی (23)ساڵ بە مستە ئاسنینەكەی ووڵاتی بەڕێوە دەبرد ،ئەو سەركەوتنەی شۆڕشی تونسی بەدەستیهێنا هێز و بازووی گەلی نیشاندا كە لەهەمانكاتدا سوپای ووڵاتیش پشتگیرییەكی تەواوی گەل بوو، نەبووبووە ئامێرێك بۆ لە ناو بردنی گەل .

-5 سایتیە كۆمەڵایەتییەكان لە سەر هێڵی ئینتەرنێت :

دووگەنجی میصری هەستان بە دروستكردنی ژوورێك لە فەیسبوك بە ناوی "هەموومان خالد سعیدین" ئەوانیش: (وائیل غەنیم و عبد الرحمن منصور)بوون كە هەستان بە دیاریكردنی 25/2 بە رۆژی توڕەیی میصر ئەمەش گەنجانێكی زۆری میصری بەدەم داوەكەیەوە هاتن ،سەرەتا ئەوە ڕۆژی 25 ی مانگە تەنها ئەو كەسانە هاتن بەدەمیانەوە كە لە رێگەی فەیسبووكەوە بەڵێنیان بە یەكدابوو كە بێن بۆ خۆپیشاندانەكان ،پاشان سەرجەم چین و توێژەكانی تری میصر لەگەڵیان تێكەڵ بوون .

 

ڕووداوەكانی شۆڕشەكە

 

شەهیدانی شۆڕشەكە

ئامارەكان ئەڵێن: سەرجەمی ئەوانەی كوژران 365 كەس بوون بەڵام باسی كوژرانی چەندەها كەسی تر دەكرێت كە هێزە ئەمنیەكان فڕأندوویانە و كوژراون یاخود دیار نەماوون بەپێی هەندێك سەرچاوەی ناوخۆیی كوژراوەكان خۆیان ئەدەن لە نزیكەی 500 كەس لە كاتژمێر شەشی ئێوارەی ڕۆژی هەینی 11/3/2011 جێگری سەرۆك كۆمار عومەر سولەیمان لە بەبەیاننامەیەكدا ڕایگەیان كە: موبارەك وازی لە سەرۆكایەتی ووڵات هێناوە دەقی بەیانەكەش بەم شێوەیە بوو :

بەناوی خوای بەخشندەو میهرەبان

ئەی هاوڵاتیانی خۆشەویست! لە دووتوی ئەو بارەی ووڵاتەكەمانی پێدا تێدەپەرێت سەرۆك حوسنی موبارەك بڕیاریدا وەك سەرۆك كۆمار واز لە دەسەڵاتەكەی بێنێت و هێزی عەسكەری ڕاسپێردرا بۆ بەڕێوەبردنی ووڵات خوای پەروەردگار پشت وپەنای هەموولایەك بێت .

بە ملیۆنەها خەڵك ڕژانە سەر شەقامەكان لە هەموو شارو شارۆچكەكانی میصردا دەستكرا بە ئاهەنگگێران بەو بۆنەیەوە كەسی وا هەبوو لە خۆشی هەواڵەكە لە هۆش خۆی دەچوو هەر ئەوەندەی نەبرد ئەم خۆشی و ئاهەنگانە هەموو ووڵاتانی عەرەبیشی گرتەوە ، هەر لەگەڵ ئەو واز هێنانانە دەستكرا بە زنجیرە دەستلەكاركێشانەوەی وەزیرە گەندەڵەكانی حكومەت بە تایبەت وەزیری ناوخۆ حبیب العدلی و وەزیری گەشتوگوزار و دانیشتوان و زۆربەی وەزیرو دارودەستەكانیان لە هەمان كاتدا رێگری سەفەركردنیان لێكرا تا بهێڵرێنەوە بۆ دادگایكردن لەسەر ئەو هەمووە زوڵم وبەهەدەردانەیان كە لە سەروەت و سامانی گشتیدا ئەنجامیان داوە.

ئەوەی گرنگ بوو لەم شۆڕشەدا ئەوەبوو كاردانەوەی زۆربەی زۆری چین و توێژەكانی گەل بوو هەرچەندە حكومەت سەرەتا ویستی خۆپیشاندانێكی دەستكرد دروست بكات بۆ هێنانەوەی بارەكە بەلای خۆیدا، كەچی ئەو شانۆگەرییە زیاتر ڕسوای كردن و زاراوەی "بەڵتەجی" هێنایە ناو ڕاگەیاندنەكان، زۆرێك لەو بەڵتەجییانە هێزەكانی ئاسایش بوون جلو بەرگی مەدەنیان لە بەركردبوو، بەڵام ئەوەندەی پێنەچوو پێكدادان لە نێوانیاندا ڕوویداو خەڵكێكی زۆر لەوێدا كوژران و بریندار بوون، ئەوەی جێگەی تێڕامان بوو ئەوەبوو تاوەكو ئەو پێكدادانە ڕووی نەدا خەڵكەكە ئەوەندە سورنەبوون لە سەر ڕووخانی دەسەڵات بەڵام كە دەسەڵات ئەوەی ئەنجامدا بە دەستی خۆی گۆڕی بۆخۆی هەڵكەند چونكە ئەو خەڵكە بەجارێك تەقیەوە بە ڕووی دەسەڵاتدا ، هەربەو هۆیەشەوە هەموو بۆچوونی نێودەوڵەتی و ئیقلیمی گۆڕا لە قازانجی شۆڕشگێران .

ئەوەی دەربارەی ئەم شۆڕشە ووتراوە :

 پێویستە نەوەكانمان بە شێوەیەك پەروەردە بكەین تا خەڵكانی وەك گەنجانی میصریان تیا هەڵكەوێت . (باراك ئۆباما).

 پێویستە لەسەرمان بە جددی بیرلەوە بكەینەوە كە وانەكانی شۆڕشی میصری لە قوتابخانەكانمان بخوێندرێت. (سەرۆك وەزیرانی بەریتانیا دیڤد كامیرۆن ).

 یەكەمین جارە ببینین گەلێك هەستێت بە شۆڕشێك دوای خۆی شەقامەكان پاك بكاتەوە . (كەناڵی سی ئین ئین)

 هیچ شتێكی تازە نیە لە میصر بەڵكو ئەوە میصرییەكانن هەستان بە دووبارە نوسینەوەی مێژوو وەك لەسەری ڕاهاتبوون. (سەرۆك وەزیرانی ئیتاڵی سلیڤو بەرلسكۆنی).

 ئەمڕۆ هەموومان میصرین. (سەرۆك وەزیرانی نەرویج ستۆتلنبرگ)

 بەراستی میصریەكان گەورەترین گەلن شایستەی وەرگرتنی خەڵاتی نۆبڵی ئاشتی بن. (سەرۆكی نەمسا هاین فیشەر).

 تۆ لەبەردەم گەلی میسردا راوەستاوی، تكایە بەڕێزەوە بوەستە!(كەناڵی ئەلجەزیرە).

 

هەندێك لە دەرئەنجامەكانی ئەم شۆڕشە بە ژمارەی رۆژەكانی شۆڕشەكە :

-1 وەك لە كوردەواریدا وتراوە هەموو شتێك لە باریكیدا دەبچڕێت بەڵام زوڵم لە ئەستوریدا ، ئەوەی كە لە میصریشدا روویدا هەر ئەمە بوو.

-2 شكاندنی كلتوری تاكڕەوی ئەوەی كە حوسنی موبارەك هەموو شتێك بوو، بڕیارەكان هەموو دەهاتنەوە لای خۆی جا ئەگەر ئەو ئیمزای نەكردایەن ئەوە -با خەڵكی هەر بیقیژاندایە- نەئەبووە یاسا، بۆیە ئەنجومەنی گەل وپەرلەمان و شورا هەموویان تەنیا چەند دەزگایەكی كارتۆنی بوون ، لە هەمان كاتدا حوسنی موبارەك سەرۆكی هەموو سووپای ووڵاتیش بوو.

3- "ڕاستییەكان هەر ڕوون دەبنەوە" ئەمە ئەو بابەتەیە كە دەبێت هەموو ستەمكارێك لێی بترسێت هەرچەندە بەردەوام زۆریینەی دەنگەكانی ووڵات هەر هی ئەو بن، بەڵام ئەو گزییكارییانەی كە دەریكرد لە هەڵبژاردنەكاندا چاڵێك بوو بۆخی هەڵكەندبوو .

4- "خیانەتكار دەرباز نابێت" ، ئەوەی كە جێگەی وانە لێوەرگرتنە ئەوەیە كە حوسنی موبارەك دوای ئەوەی ئەو هەمووە خزمەتەی كردی بۆ ئیسرائیل بەڵام هەر ئیسرائیل لە پێش هەموویان پشتی تێكرد ،ئەمەیە عاقیبەتی خیانەتكار و ڕحمەت لە پێشینانی كورد كە ئەڵێن:"هەزارساڵ بكەیت بێگانەپەرستی هەر ئەهێنی نووشستی"!.

5- "ملنەدان و تووندو تیژی دروستكردن كاردانەوەی تووندی دەبێت" : ئەوەی كە كڵپەی شۆڕشەكەی بەتینتر كرد ئەو تووندوتیژیانە بوو كە دەزگاكانی ئاسایشی ئەو ووڵاتە ئەنجامیان دا .

6- "پشتیوانییەكان بۆ كەسی ستەمكار هەمووی ساختەن" ، ئەمە شتێكی زۆر ڕوونە كاتێك حوسنی موبارك لەسەر حوكم بوو تا ڕووخانی حكومەتەكەشی هەموو ڕاگەیاندنی میصری بە باڵایاندا هەڵیان دەدا لە خەڵكی سیاسیەوە بیگرە تا ئەگاتە هونەرمەند و وەرزشەوان و خەڵكانی زەنگین ، بەڵام هەر دوای لەكارلادانی هەموویان قسەیان پێدەوت .

7- "یەكگرتن و نەسرەوتن سەركەتن فەراهەم دێنێت با ئازارەكان زۆریش بخایەنێت" .

8- "ناوی كارتۆنی هیچ رۆڵێكی نییە" لە واقعیدا ئەوەی جێگەی ئاماژەپێكردنە ئەوەیە كە ئەم حیزبە دیكاتۆرەی میسر ناوی دیموكراتی و نیشمانی لە خۆی نابوو وەك حیزبە دیموكراتییەكەی سەرۆكی تونس (زین العابدین بن عەلی)

9- "تاوانباران پلەیان چەندە بەرز بكرێتەوە دەبێت رۆژێك بێت دادگایی بكرێن".

10- "خوای پەروەرگار هیچ كەسێك ناگۆرێت تا خۆی ئیرادەی گۆرانی نەبێت" ، بینیمان چەندەها ساڵە ئەو خەڵكە چاوەڕێی لاچوونی حوسنی موبارەك یان مردنی بوون، بەڵام لەو لاوە حوسنی موبارەك كوڕەكەی خۆی بۆ ئەو كارە ئامادە كردبوو .

11- "ئەوەندەی پارێزگاریكردن لە سەركەتنەكان قورس و ناڕەحەتە ئەوەندە سەركەوتن قورس نیە" .

12- "خۆپاراستن خۆدوورگرتن لە دوعاو نزای مەزڵومان" چونكە ئەوانە هیچ پەردەیەك نیە لە نێوانیانیادا لە گەڵ خوای پەروەردگار .

13- "رۆژان رۆژیان لەدوایە" نابێ كەس بەتەمای ئەوە بێت كە دونیا بۆ ئەو ئەبێت هەرچۆن بیەوێت.

14- "لەهەر شوێن و وڵاتێكدا خەڵك لە ئاسایش ترسا ئەوە چاوەڕوانی شۆڕش بكە" ئەمە ئەو قەناعەتە بوو كە پەیامنێرانی دەزگاكانی ڕاگەیاندنی پێگەیشت.

15- ئەم سەردەمە سەردەمی گەنجانە وەك پێغەمبەری خواش "صلی اللە علیە والە وسلم"ئەفەرموێت:(یاتیكم شباب من اقگار الارچ یتفقهون فی دین الله،فاژا رایتموهم فاستوصوا بهم خیرا). رۆَژیك دێت گەنجان لە هەموو كونوقوژبنێكی ئەم سەرزەمینەوە ڕووتان تێدەكەن بۆ ئەوەی شارەزا ببن لە دین خوادا ئەگەر كەوتنە ئەو رۆِژە بەرانبەر گەنجام تا ئەتوانن باش بن.

16- یەكێك لە نهێنیە گەورەكانی سەركەوتنی شۆڕشی گەنجانی میسر بریتی بوو لە یەكڕەنگی و یەكدەنگی جەماوەر و مكووڕی خەڵكەكەش بۆ پاراستنی ئەو یەكدەنگی و یەكڕەنگییە.

17- یەكێكی تر لە نهێنییەكنی سەركەوتنی شۆڕشی گەنجانی میسر بریتی بوو لەوەی كە لایەنی تایبەت خاوەنی شۆڕشەكە نەبوو كە بە ماندووبوونی ئەو ئەمیش ماندوو ببێت یان بە سازشكرنی ئەو ئەمیش بكەوێتە سازشكردن، ئەوە بوو كاتێك كۆمەڵی ئیخوان موسلیمین چوون بەدەم حیواری غومەر سولەیمانەوە خێرا دابڕان لە شۆڕشەكە وبە چالاكی جۆربەجۆری تر خۆیان هێنایەوە ناو ڕاپەڕینەكە.

18- ئەم شۆڕە كەموێنەیەی میسر سەلماندی كە دەسەڵاتە گەندەڵەكان هەمیشە گرەو لەسەر مادووبوونی خەڵك و جەماوەر ئەكەن،شەڕی جەماوەرو دەسەڵات بریتییە لە شەڕی دانبەخۆداگرتن،كێ توانی لەبەرانبەرەكەی زیاتر دان بەخۆیدا بگرێ ئەوە ئەو گرەوەكە ئەباتەوە ،خوای گەورە ئەفەرموێ"اصبروا و صابروا"یانی بەشی خۆتان ئارامتان ببێت و بەشی تێكشكاندنی بەرانبەرەكەشتان ئارامتان هەبێت..ئەڵێن لوقمانی حەكیم بە شەدادی پاڵەوانی وت:وانەیەكم پێبڵێ لە قارەمانێتی،ئەویش وتی:تۆ پەنجەی من بگەزە و منیش پەنجەی تۆ ئەگەزم بزانین كاممان زۆرتر ئارام ئەگرین،كە دەستیان بە گەزتنی پەنجەی یەكتری كرد زۆری نەبرد لوقمان هاواری كردو قیڕاندی، شەداد ووتی: ئازایەتی ئەوەیە دان بەخۆتدا بگری تا بەرانبەرەكەت ئەبەزێت،دڵنیابە ئەگەر تۆ كەمێكی تر خۆت بگرتایە من هاوارم لێهەڵئەسا!، عەرەبیش ئەڵێن"النصر صبر ساعە"،سەركەوتن دانبەخۆداگرتنە بۆ ماوەی سەعاتێكی تر.

لێدوان زیادکە


بابەتە پەیوەندیدارەکان

هاوڕێمان بە لە فەیسبوك



دواین لێدوان

دیزاینکراوە لەلایەن گروپی ٢٤

joomla statistics