٢ ڕه‌بیعی یەکەم، ١٤٣٩هـ
قەبارەی نووسین

لێكۆڵینەوە لە هەندێ هەڵسوكەوت لەگەڵ قورئاندا

ئەم قورئانە كتێبێكی موبارەكە و پڕیەتی لە بەرەكەت "وهذا كتاب انزلناه مبارك" جێگەی خۆیەتی بەڕێزەوە بەردەوام لە بەردەمیدا چۆك دابدرێت و ڕێنمایی و عەقڵ و بەرەكەتی لێوەربگرێت."حسن البنا" ئەڵێ: هەڵوێستی خەڵكی ئەمڕۆ لە قورئان وەك هەڵوێستی كۆمەڵە خەڵكێكە لە ناو تاریكایەكی ئەنگوستە چاودا هەردێن و دەڕۆن و سەرسمت ئەدەن و ڕوناكییەك شك نابەن, جارێ ئەكەونە چاڵ و جارێ ئەكەون بەسەر بەردێكدا و جارێ ئەكێشن بە ناو قەدی یەكتریدا و هەروادێن و دەڕۆن لەو تاریكستانەدا كەچی كەسیان بیر لەوە ناكەنەوە كە دەستێك بەرن بۆ ئەو پلاكە كارەباییەی لە نزیكیانەوە داكوتراوە, كە هەر ئەوەندەی دەستیان بەری كەوت گڵۆپێكی پڕ ڕووناكی گەورە دائەگیرسێنێ و لەو تاریكاییە ڕزگاریان دەبێت. ئەمە نموونەی خەڵكە لەگەڵ كتێبی خوادا و هەڵوێستی خەڵكە لەو كتێبە موبارەكە.!لێكۆڵینەوە لە هەندێ هەڵسوكەوت لەگەڵ قورئاندا

هەر لە كۆنەوە زانایان هەوڵیان داوە كە كتێبی تایبەتی بنووسن لە سەر چۆنێتی هەڵسوكەوت لەگەڵ قورئاندا, چونكە قورئان وەك هیچ كتێبێكی تر نییە، پێویستە مامەڵەی تایبەتی لە گەڵدا بكرێت لە لایەك بۆ ئەوەی بە شێوەیەكی شایستە و گونجاو بە قورئان ئەو مامەڵەیە بكرێ و لە لایەكش بۆ ئەوەی قورئان خوێن سوود مەندبێت لە قورئان و بە دەستی خاڵی هەڵنەسێتەوە لە قورئان خوێندنەكەی . ئیمامی سیوطی ئەڵێ: چەندینی وەكو: "ابوبكر بن شیبە" و "نسائی" و "ابوعبید قاسم بن سلام" و "ابن الفرس" و چەندانی تر كتێبی تایبەتیان لە سەر ڕێز و گەورەیی قورئان و قورئان خوێن داناوە. یەكێك لەو كەسانە كە كتێبی چاك و تایبەتی لە سەر قورئان و قورئان خوێن داناوە. ئیمامی نەوەویە بە ناوی "التبیان فی اداب حملە القران" كە سەرچاوەیەكی گرنگی ئەم بەشەی ئێمەیە، لە زانا هاوچەرخەكانیشدا شێخ زورقانی بەشێكی گەورەی كتێبەكەی بە ناوی "مناهل العرفان فی علوم القرآن" داناوە بۆ چۆنێتی مامەڵە لەگەڵ قورئاندا و بەڕێز "فەرەج توفیق"یش كە زانایەكی گەورەی عێراقییە كتێبێكی بە ناوی: "المدخل فی فقه القران بحث مقارن" داناوە كە دیسان سەرچاوەیەكی پشت پێ بەسراوی ئەم بەشەی ئێمە دەبێت.

گرنگی هەڵبژاردنی ئەم بەشە لەوە دایە كە زۆركەس یان چۆنێتی هەڵس و كەوت نازانێ لە گەڵ قورئاندا یان زیادەرەوی ئەكات و مامەڵەیەك ئەكات لە گەڵیدا توند ڕۆیشتن و ڕۆچوونی تێدایە یان هەیە زۆر كەمتەرخەم و لاموبالە بە ئادابەكانی مامەڵە لە گەڵ قورئاندا بەڵام لە ڕاستیدا وەك خوای گەورە ئەفەرموێ: (وكذالك جعلناكم امة وسطا) ئێمە ئێوەمان داناوە كە ئوممەتێكی مامناوەندبن. كە دیارە لە هەموو كایەكانی ژیاندا پێویستە هەروا بن نە ئەمسەری بێ موبالاتی ـ تفریط ـ نەئەوسەری ڕۆچوون و دەمارگیری ـ افراط ـ بگرن.

 

لێدوان زیادکە


هاوڕێمان بە لە فەیسبوك



‌قورئانی پیرۆز

Quran

دواین لێدوان

دیزاینکراوە لەلایەن گروپی ٢٤

joomla statistics